قلوباللاشما اوچون تک بیر تعریفین وئریلمه سی چتین اولسا دا، اوزمانلار (موتخصص لر) بونون کاپیتالیزمین یئنیدن قورولماسی ایدئولوژی کیمی اورتاق بیر تعریف اوزه رینده بیرلشیرلر. هله 1947- جی ایلده ژئنوره ده (ژنو) تيجارتین سربستلشمه سی استیقامتینده باشلایان موذاکیرلر، 1970- جی ایللرده کاپیتال حرکتلرینین سربستلشمه سینی ده گونده مینه داخيل ائتدی. بوگون ایسه دونیا چاپیندا (میقیاسیندا) ايستحصالین قلوباللاشما پروسئسی باشلامیشدیر.
میکروسوفت ون قوروجوسو اولان بیل گیتز ين اولکی و سونراکی دونیاسی تاماماً فرقلی دیر. سون واختلار متخصص لر طرفیندن 1985- جی ایلین یئنی میلادی ایلی آدلاندیریلماسینا داییر تکلیفلر ده سسلنیر. آرتیق بوگون دونیاسی بیر- بیریندن جوغرافی باخیمیندان نه قده ر اوزاق و کولتور باخیمیندان نه قده ر فرقلی اولورسا اولسون، اینسانلاری عینی قلوبال اینفورماسیا منبع لری باغلی اولان بیر دونیادیر.
شوبهه سیزکی اینفورماسیانین یاییلما سورعتی فرقلی اولا بیلر. آیریجا دا توتاليتئر رئژیملر بونا موختلیف مانیعه لر و نظارتلر گتیرمه یه تشبوث گوستره بیلرلر. لاکین بونا جهد ائتسه لر بئله، مانیعه لر و نظارتلر سونسوزا قده ر سورمه یه جک و بو سدلر هر یئرده آشیلاجاق. موختليف اینسان قروپلاری، هانسی مدنییته منسوب اولورسا اولسونلار، ایندی باشقا اینسان قروپلارینین نئجه یاشادیغینی، هانسی نؤوع ماللاری ساتین آلدیغی، ايستهلاکچی اولاراق ذؤوق و داورانیشلاری نئجه ده ییشدییی حاقیندا معلومات آلماقدادیرلار. قلوباللاشما گلیشمکده اولان اؤلکه لردن ده یان کئچمیر. ساده جه 5/2 میلیونلوق بیر اهالیسی ایله هئچ بیر طبیعی ثیروته مالیک اولمایان سینقاپور قلوبال اقتصادیاتی دعوت ائتمه سه یدی ايندیکی ریفاها چاتا بیلمزدی.
اقتصادی سرحدلرین گئتدیکجه اورتادان قالخدیغی بیر دونیادا، میللی دؤولتلرین اقتصادی حایاتا حيمایه چی و کیفی موداخیله لری اقتصادی باخیمیندان بیر معنا کسب ائتمکده دیرمی؟ بونون اوچون دونیادا دؤرد فرقلی فاکتورداکی ده ییشمه لری اینجه له مک گره کدیر:
بیرینجیسی، گلیشمیش اولکه¬لرین کاپیتال بازاریندا ياتيريم(سرمايه) اوچون افراط میقداردا کاپیتال احتیاطلاری مؤوجودور. مثلاً، ژاپونیا 10 تيریلیون دوللارلیق بیر کاپیتال احطیاطینا مالیکدیر. اساس مساله بو کاپیتالین اولدوغو اؤلکه لرده ده یرلندیرمک اوچون چئشیدلی مئکانیزملر اورتایا آتیلیر. هارادا اولورسونوزسا اولون، جلب ائدیجی فورصتلرینیز وارسا کاپیتال سیزه ده گؤز آتاجاقدیر.
ایکینجیسی، صنایعلرین اون ایل اؤنجه سی ایله موقاییسه ده داها دا قلوبال حالا گلمه سیدیر. بوگون آمئريکا و آوروپا شیرکتلری چین و هیندیستانا اؤز گله¬جکلرینی اورادا گؤردوکلرینه گؤره گئتمکده دیرلر. حیصه لرینین 80 فايیزی ایدخالا دایانان بیر آمئريکان محصولونون ساده جه بو اؤلکه یه منسوب اولماسی دا موباحیثه لیدیر.
اوچونجوسو، گلیشن اینفورماسیا تئکنولوژیسی، هر اولکه ده آیری بیر موسسه قورمادان، دونیانین ایسته نیلن یئرینده ایشلرینی یوروده بیلمه سینی تامین ائدیر.
دؤردونجوسو ایسه ايستهلاکچیلارین ذؤوق و داورانیشلارینین دا قلوبال حالا گلمه سیدیر. میللی حؤکومتلرین یئرلی ماللارینی ساتین آلینماسیيلا چاغیریشلاری دا داها دیقته آلینماییر و ايستهلاکچیلار گئتدیکجه هارادان گلیرسه گلسین داها کیفیتلی، عینی زاماندا اوجوز مال و خيدمتی ایسته ییرلر.
ایندی دئمک اولارکی، چاغا گئدن تک یول وار. بو دا موعاصیر چاغین ایستکلرینه اویغون، دونیاداکی ده ییشمه یه آچیق اولماق و اوندان فایدالانماقدیر. بیر اؤلکه نه قده ر اؤزگورله شر سه بیر او قده ر ده زنگینله شر، نه قده ر زنگینله شرسه، دئموکراتیک له شیر و بوتؤوله شیر.
" Human Rights Watch" ین دونیانی تعجوبلندیرن بیاناتی ایسه، هله ده بیزیم بشری ده یرلره قارشی دیره ندیییمیزی گؤستریر. و دیره ندیکجه ده توپلومسال بلالاریمیز آرتاجاقدير. هله بیر ده قلوباللاشمانین اؤلکه لر اوچون تهلیکه یاراداجاغینی سویله ینلر ده تاپیلیر. اؤلکه لر دئمک اولارکی، غربین تضییقی ایله دئموکراتیکلشمه یه و موعاصر دونیا ایله بوتونلشمه یه مجبور اولور. بو دا اصلینده اونو گؤستریر کی، چاغین گئریسینده قالان اؤلکه لر داخلی دينامیکالاردان داها چوخ، خاریجی دينامیکالارلا ده ییشه بیلرلر. اونا گؤره ده موعاصير دونیایلا داها چوخ اينتگراسيايا جان آتیلمالیدیر. بلکی دونیا بیزی تئز بیر زاماندا ده ییشر.
